Handelsroute

De afgelopen zes eeuwen hebben Europeanen actief gezocht naar een zeeroute naar 'de oost' - het huidige China, India en Indonesië. In eerste instantie om handel te drijven zonder tussenkomst van Arabische tussenhandelaren waar producten peperduur van werden. De zuidoostelijke route, om Afrika heen, was de eerste route die door de Portugezen werd gevonden en uiteindelijk de enige echt haalbare. De zuidwestelijke, erg lange route met een gevaarlijke ronding van het zuidelijkste puntje van Zuid-Amerika, had zeker geen voordelen. Maar de routes over het noorden, noordoost langs Siberië en noordwest door de Canadese archipel, leken korter en vermeden de hegemonie van de Portugezen. Van die eeuwenlange zoektocht door het noordpoolgebied zijn de reizen van Willem Barentsz het bekendste Nederlandse voorbeeld. Met beperkte navigatiemiddelen vond men de weg op zee. Zo kon door de hoogte van de zon te meten de geografische breedte worden bepaald.

De onbekende wereld

Ook toen al lang duidelijk was dat een voordelige handelsroute over het noorden naar de Grote Oceaan een illusie was, bleef men zoeken en werd de zoektocht meer een prestigeproject van vooral Engelsen en Scandinaviërs. Vergelijkbaar met het bereiken van de noord- en zuidpool of later de maan en Mars. Het doel werd meer het ontdekken van een onbekende wereld en het doen van wetenschappelijk onderzoek van het poolgebied. Onze kennis van de noordelijke gebieden heeft voor een belangrijk deel zijn oorsprong in deze pogingen een doorvaart te vinden, en het levert een schat aan prachtige verhalen op over ijselijke avonturen. Denk aan de avonturen van Willem Barentsz, de Engelsen Ross en Franklin en de Scandinaviërs Amundsen en Nordenskjold.

Lezing

De lezing bestaat uit twee delen. Het eerste deel ‘Zeeroutes naar het Noorden’ wordt verzorgd door Derk Stegeman. Derk Stegeman is cellist, docent en dirigent, maar hij heeft ook een hart voor maritieme geschiedenis. Het tweede deel, ‘Navigatie in de zestiende eeuw’ volgt na de pauze en wordt verzorgd door Bert Ponjee. Bert Ponjee, oud-docent digitale vaardigheden, is rondleider in het bezoekerscentrum van de Barentsz-werf en geeft uitleg over de bouw van expeditieschip de Witte Swaen.

De lezing wordt gehouden op 19 februari in de Gehoorzaal van museum het Hannemahuis. Aanvang 20.00 uur, inloop vanaf 19.30 uur. In de pauze is er koffie en thee. Toegang is € 5,- (kaarten voor aanvang aldaar te koop).